First they came…


Όταν ήρθαν να πάρουν τους τσιγγάνους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν τσιγγάνος.
Όταν ήρθαν να πάρουν τους κομμουνιστές δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν κομμουνιστής.
Όταν ήρθαν να πάρουν τους εβραίους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν εβραίος.
Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα δεν είχε απομείνει κανείς για να αντιδράσει.

Αυτό το κείμενο έχω στο προφίλ μου. Για χρόνια νόμιζα πως ανήκε στο Μπρεχτ. Κάπου το διάβασα έτσι, δεν το έψαξα και περισσότερο. Δεν φαντάστηκα ποτέ πως θα έπρεπε ν’ αμφισβητήσω την πατρότητά του. Μέχρι που ήρθε ένα mail, πριν καιρό, από έναν αναγνώστη του blog ο οποίος πολύ ευγενικά μου επέστησε την προσοχή στο λάθος. Το κείμενο δεν ανήκει στον Μπρεχτ όπως λάθος –εγώ όπως και πολλοί άλλοι- ήξερα. Ανήκει στον Friedrich Gustav Emil Martin Niemöller (14 January 1892 – 6 March 1984), έναν γερμανό αντιναζιστή λουθηρανό πάστορα ο οποίος αρχικά υπήρξε υποστηρικτής του Χίτλερ. Ύπήρξε ένας από τους ιδρυτές της Confessing Church, που αντιστάθηκε στη ναζιστοποίηση της γερμανικής προτεσταντικής εκκλησίας. Εξαιτίας της αντίθεσής του στον έλεγχο της εκκλησίας από τους Ναζί, φυλακίστηκε στα στρατόπεδα Sachsenhausen και Dachau από το 1937 έως το 1945. Τον έσωσαν οι σχέσεις του με πλούσιους και με μεγάλη επιρροή επιχειρηματίες. Μετά την αποφυλάκισή του εξέφρασε την μετάνοιά του γιατί δεν έκανε αρκετά για τα θύματα των Ναζί. Αποκήρυξε τα εθνικιστικά του πιστεύω και ήταν ένας από τους εμπνευστές της Stuttgart Declaration of Guilt. Μέχρι το 1950 ήταν ειρηνιστής και ακτιβιστής εναντίον του πολέμου καθώς επίσης και αντιπρόεδρος του War Resisters’ International. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, συναντήθηκε με τον Χο Τσι Μινχ και ήταν υποστηρικτής του πυρηνικού αφοπλισμού. Το 1961 έγινε πρόεδρος του World Council of Churches. Πέθανε το 1984 στο Wiesbaden της Γερμανίας.
Το ποιήμα, μέχρι το 1970, αποδίδονταν στις ισπανόφωνες χώρες λανθασμένα στον Μπ. Μπρεχτ. Η προέλευση του ποιήματος δεν είναι ξεκάθαρη και υπάρχει τουλάχιστον ένας ιστορικός που λέει πως δημοσιεύτηκε αρκετά χρόνια μετά το θάνατο του Niemöller πράμα που είναι λάθος μιας και το συγκεκριμένο ποιήμα «First they came…” πρωτοδημοσιεύτηκε το 1955 στο βιβλίο του Milton Mayer, «They Thought They Were Free». Το βιβλίο του Milton Mayer βασίζεται σε συνεντεύξεις που πήρε ο ίδιος στη Γερμανία αρκετά χρόνια νωρίτερα. Το απόσπασμα κυκλοφόρησε ευρέως στις Η.Π.Α. ανάμεσα σε κύκλους κοινωνικών ακτιβιστών στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Παρ’όλα αυτά, η φρασεολογία του ποιήματος παραμένει αμφιλεγόμενη, τόσο σε σχέση με την προέλευσή της όσο και την ουσία και την σειρά των ομάδων που αναφέρονται στο πλήθος των παραλλαγών του. Πρόσφατες έρευνες εντόπισαν τα συναισθήματα που εκφράζονται στο ποίημα σε λόγους του Niemöller το 1946. Όταν ο Niemöller δημοσίευσε το 1946 τους λόγους του, έκανε αναφορά σε Κομμουνιστές, ανίατα ασθενείς, Εβραίους ή Μάρτυρες του Ιεχωβά (ανάλογα σε ποιόν λόγο αναφερόμαστε) και ανθρώπους στις κατεχόμενες χώρες. Στο κείμενο του 1955, μία παράφραση ενός γερμανού καθηγητή σε κάποια συνέντευξη, μιλάει για Κομμουνιστές, Σοσιαλιστές, «τα σχολεία, τον Τύπο, τους Εβραίους, κλπ» και τελειώνει με «την Εκκλησία».
Όταν το 1971 ρωτήθηκε ο Niemöller για τη σωστή εκδοχή του αποσπάσματος, είπε πως δεν θυμάται πότε είπε τα διάσημα αυτά λόγια αλλά αν οι άνθρωποι επιμένουν να τα επικαλούνται, προτιμούσε την παρακάτω εκδοχή:
«In Germany, they came first for the Communists, And I didn’t speak up because I wasn’t a Communist;
And then they came for the trade unionists, And I didn’t speak up because I wasn’t a trade unionist;
And then they came for the Jews, And I didn’t speak up because I wasn’t a Jew;
And then . . . they came for me . . . And by that time there was no one left to speak up.»

Το ποιήμα στα γερμανικά στη μορφή που κυκλοφόρησε το 1976 έχει ως εξής:
Als die Nazis die Kommunisten holten,

habe ich geschwiegen;
ich war ja kein Kommunist.
Als sie die Sozialdemokraten einsperrten,
habe ich geschwiegen;
ich war ja kein Sozialdemokrat.
Als sie die Gewerkschafter holten,
habe ich nicht protestiert;
ich war ja kein Gewerkschafter.
Als sie die Juden holten,
habe ich geschwiegen;
ich war ja kein Jude.
Als sie mich holten,
gab es keinen mehr, der protestieren konnte

Κι αυτή είναι η μετάφρασή του στ’ αγγλικά.
When the Nazis came for the communists,
I remained silent;
I was not a communist.
When they locked up the social democrats,
I remained silent;
I was not a social democrat.
When they came for the trade unionists,
I did not speak out;
I was not a trade unionist.
When they came for the Jews,
I remained silent;
I was not a Jew.
When they came for me,
there was no one left to speak out.

Για περισσότερα στοιχεία εδώ

Άγνωστε φίλε από το Βερολίνο που μου πρωτο-είπες για το λάθος, σ’ ευχαριστώ. Τελικά την έκανα την ανάρτηση που σου υποσχέθηκα.

Advertisements

22 thoughts on “First they came…

  1. Σευχαριστώ πολύ! Το περίμενα. Πολύ ωραία παρουσίαση!Θά ήθελα να σου αφήσω ένα ακόμη ποίημα, αυτή τη φορά του Γιάννη Υφαντή:Να ‘σαι με το «εμείς» αλλ’ όμως πρόσεξεαπό το ψεύτικο αγοραίο «εμείς» προτίμησεένα αληθινό προκλητικό «εγώ». Μη ζητιανεύειςτη συγκατάθεσή τους∙ άρπαξεαυτό που είναι δικό σου κι όσοι έχουνμάτια κι αυτιά και νου θα εννοήσουν.Να ‘σαι με το «εμείς» αλλ’ όμως πρόσεξεμέσα στα τόσα σκουριασμένα «εμείς», αδίσταχταδείξε το αστραφτερό σου «εγώ». Μην περιμένειςτη συγκατάθεσή τους∙ το γνωρίζεις(εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια το γνωρίζεις) ότι τίποτενα δώσουν δεν μπορούν όσοι δεν έχουν. (Το εμείς και το εγώ, 1980)

    Μου αρέσει!

  2. Κι εγώ νόμιζα ότι ήταν του Μπρεχτ και έτσι το έχω αναπαράγει πολλάκις. Οπερ, γιράσκω αει διδασκόμενος… Για να δέσουμε τυη τρέχουσα με την προγούμενη ανάρτηση της Δαρείας… Πω..Πω!!! Μου θυμίσε εκείνο το Δαρείου και Παρισάτιδος γίνονται παίδες δυο. Πρεσβύτερος κλπ κλπ

    Μου αρέσει!

  3. Μου αρέσουν τέτοιου είδους αναρτήσεις. Έχουν μια δυναμική που δεν την βρίσκεις τακτικά. Συγχαρητήρια για την βράβευσει και καλή εβδομάδα.

    Μου αρέσει!

  4. @ Νομίζω Καγκελάριε πως οι περισσότεροι αυτό πιστεύαμε. Άραγε από που να ξεκίνησε αυτή η αλυσίδα της λάθος πληροφόρησης;Δαρείου και Παρισάτιδος ε; Αχ τα νιάτα….

    Μου αρέσει!

  5. Πολύ ενδιαφέρον το ποιος το πρωτοείπε, αλλά και πολύ αληθινό αυτό που λέει…Κάθε φορά που έρχομαι εδώ, το διαβάζω στο προφίλ σου. Καλή σου μέρα Daria!

    Μου αρέσει!

  6. Γεια σου, Νταρία. Εδώ και λίγες μέρες έφτασα στο μπλογκ σου. Το άρθρο αυτό μου άρεσε πολύ.Είμαι ισπανός και όπως βλέπεις έμαθα ελληνικά. Στο μπλογκ μου, εκτός από δικά μου κείμενα, θα ήθελα να δημοσιεύω μεταφράσεις κειμένων που μου φαίνονται ενδιαφέρωντα. Βέβαια θα έγραφα το λινκ στο αφεντικό και θα έλεγα ότι πρόκειται για μετάφραση.Αν σου αρέσει η ιδέα πες μου. Θα κοιτάξω τις ερχόμενες μέρες τα σχόλια αυτά για να δω.Σε χαιρετώ

    Μου αρέσει!

  7. @ Txangurro, καλώς ήλθες από την Ισπανία. Τα ελληνικά σου είναι πολύ καλά, πολύ καλύτερα από τα δικά μου ισπανικά. Είχα μάθει κι εγώ κάποτε ισπανικά αλλά δεν τα «δούλεψα» κι έχω χάσει πολλά. Θα προσπαθήσω να τα ξαναθυμηθώ διαβάζοντας το μπλογκ σου!Φυσικά και μπορείς να πάρεις αυτή την ανάρτηση, τιμή μου.Ελπίζω πως θα τα λέμε συχνά από δω και πέρα….

    Μου αρέσει!

  8. Έχω ψιλοτελειώσει τη μετάφραση. Θα ήθελα όμως να σε ροτήσω κάτι πράματα που δεν κατάλαβα με ακρίβεια. Σε παρακαλώ στείλε μου ένα mail αν δεν θες να γράψεις εδώ τη διεύθυνσή σου για να σου γράψω εγώ.repre.jur.0708[at]latinmail.com

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s