Η Ρόζα Λούξεμπουργκ έλεγε πως «ο καπιταλισμός έχει ανάγκη από μη καπιταλιστικούς κοινωνικούς οργανισμούς ως πλαίσιο για την ανάπτυξή του», όμως παρά ταύτα «προχωρά ενσωματώνοντας τις ίδιες τις συνθήκες που μπορούν να εγγυηθούν την ύπαρξή του». ‘Ετσι «οι μη καπιταλιστικοί οργανισμοί αποτελούν γόνιμο έδαφος για τον καπιταλισμό: το κεφάλαιο τρέφεται με τα ερείπια τέτοιων οργανισμών και, παρότι αυτό το μη καπιταλιστικό κοινωνικό περιβάλλον είναι απολύτως απαραίτητο για τη συσσώρευση του κεφαλαίου, η τελευταία προχωρά παρ’ όλ’ αυτά σε βάρος του μέσου που χρειάζεται, καταβροχθίζοντάς το».

Ένα φίδι, λοιπόν, που τρώει την ουρά του…. Ή, χρησιμοποιώντας όρους του συρμού, θα μπορούσαμε να διατυπώσουμε το ίδιο πράγμα αλλιώς, πιο «λαϊκά»: ότι, δηλαδή, όταν η απόσταση ανάμεσα στο στομάχι και την ουρά έχει γίνει πλέον πολύ μικρή για να διατηρεί το φίδι τις πιθανότητες επιβίωσης κι όταν πια φαίνεται πόσο αυτοκαταστροφικό είναι το φαγοπότι του, τότε είναι βέβαιο πως αργά ή γρήγορα η αδηφάγος «αξιοποίηση κεφαλαίων» θα εξαντλήσει τα αποθέματά της ή θα τα ελαττώσει κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για την ίδια την επιβίωσή της. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ διέβλεψε έναν καπιταλισμό που θα πέθαινε από ασιτία, που θα κατέρρεε όταν θα καταβρόχθιζε την τελευταία «πεδιάδα διαφορετικότητας όπου έβοσκε.

Στις μέρες μας ζούμε έναν καπιταλισμό που τρώει τις ίδιες τις σάρκες του, εμάς. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ καλά μάντεψε, αυτό που δεν ξέρω είναι τι θα γίνει όταν ο καπιταλισμός δεν θα έχει τι άλλο να φάει και θα πρέπει ν’ αρχίσει να τρώει τις ίδιες τις σάρκες του (άρχισε ήδη νομίζω…), τι θα κάνουν οι άνθρωποι; Θ’ αρχίσουμε να τρώμε ο ένας τον άλλον ή θα υπάρξει κάποια αντίδραση πριν φτάσουμε στον κανιβαλισμό; Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή η αντίδραση; Ή, όπως μου έγραφε ένας φίλος «το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το γεγονός πως έχει παραχθεί ένας τύπος γνώσης και ανάγνωσης του κόσμου, τέτοιος που μας επιτ΄ρεπει να βλέπουμε τον κόσμο γύρω μας μέσα από θεωρήσεις που δεν μας επιτρέπουν πλέον να καταλάβουμε τι ακριβώς γίνεται, δεν μπορούν να περιγράψουν και να αναλύσουν την κατάσταση και να προτείνουν λύσεις. Ο τρόπος που εξηγούμε αυτά που γίνονται γύρω μας δεν λειτουργεί πλέον αλλά δεν έχουμε ακόμα κάτι άλλο να βάλουμε στη θέση του. Εκεί θα είναι οι μεγάλες μάχες του μέλλοντος, όχι στους δρόμους και τις διαδηλώσεις ή στους πολέμους. Όπως κι εγώ δεν ήξερα πριν 20 χρόνια πως αυτό που ζούσα ήταν σπάνιο και δυσεύρετο γιατί δεν είχα τα εφόδια και τη γνώση που έχω τώρα για να το κατανοήσω έτσι κι αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις και κάνουν τις πολιτικές. Το μεγάλο πρόβλημα είναι, πως αντιδράς σε κάτι που δεν ξέρεις;»
Ρόζα Λούξεμπουργκ

Advertisements