Νοέμβρης 1975. Είναι η πρώτη φορά που θα «γιορταστεί» η επέτειος του Πολυτεχνείου καθώς την προηγούμενη είχε απαγορευτεί η οποιαδήποτε κίνηση καθώς ήταν πολύ πρόσφατο το πέρασμα από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Εγώ είμαι στα 14, στην Α’ Λυκείου (Δ’ Γυμνασίου ακόμα τότε, την επόμενη χρονιά άλλαξε) και το αίμα μου βράζει όπως βράζει και το αίμα όλων των συμμαθητριών μου. Οι καθηγητές και η λυκειάρχης στο σχολείο μας έχουν ήδη προειδοποιήσει να μη τολμήσουμε να κάνουμε την παραμικρή νύξη για εορτασμούς, εμείς όμως ήδη έχουμε προετοιμάσει την αντίδρασή μας. Εκείνες τις μέρες οι ποδιές ήταν υποχρεωτικές, σκούρες μπλε για το γυμνάσιο, σετάκι με λευκά γιακαδάκια και άσπρες ή μπλε κάλτσες μέχρι το γόνατο. Αποφασίσαμε τη μέρα του Πολυτεχνείου να πάμε χωρίς τους λευκούς γιακάδες μας, φορώντας μαύρες κάλτσες. Με τις σκούρες μπλε ποδιές μας το σύνολο ήταν πένθιμο κι έτσι αντιδρούσαμε στην απαγόρευση, θα γέμιζε το σχολείο πενθούσες μαθήτριες. Δεν θυμάμαι για ποιο λόγο εγώ αντί για μαύρες κάλτσες, φόρεσα ένα ζευγάρι κατακόκκινες. Πήγαμε στο σχολείο, μας είδαν κατάμαυρες όλες κι άρχισαν οι απειλές για αποβολές αν δεν φορέσουμε τα λευκά γιακαδάκια μας. Πεισμώσαμε κι εμείς και κυρήξαμε αποχή, ήδη μερικές από μας είχαν προλάβει να οργανωθούν σε μαθητικές αριστερές οργανώσεις κι έδιναν τον τόνο. Θυμάμαι ακόμα την πανέμορφη Εύα, οργανωμένη στο μαθητικό του Ε.Κ.Κ.Ε όρθια να προσπαθεί να μας οργανώσει. Πάνω στη σύγχυση αποφασίσαμε να κατεβούμε έτσι, οργανωμένα σαν σχολείο και με δικό μας πανώ στην πορεία.  Ακούγονται ίσως αστεία όλα αυτά σήμερα αλλά τότε, σε μια εποχή που έπεφταν αποβολές για το χρώμα της κάλτσας που φορούσες στο σχολείο, το να κάνεις αποχή και να οργανώσεις το σχολείο για να συμμετέχει στην πρώτη πορεία για την εξέγερση του Πολυτεχνείου μόλις δύο χρόνια πριν, φαινόταν εξωπραγματικό και επικίνδυνο. Δεν θυμάμαι πως γράφτηκε το πανώ, που βρέθηκαν τα υλικά, πως ξεκινήσαμε. Αυτό που θυμάμαι είναι ο «Ελεύθερος Κόσμος» (μια φασιστοφυλλάδα της Θεσσαλονίκης) που έγραφε την επόμενη μέρα για φασαρίες σε γυμνάσιο θηλέων, για εξωσχολικούς που μας καθοδηγούσαν, για κόκκινα λάβαρα έξω από το σχολείο. Σαχλαμάρες δηλαδή, οι εξωσχολικοί ήταν κάτι γκόμενοι που περίμεναν τα κορίτσια τους και βρέθηκαν μπροστά στην επανάστασή μας και τα κόκκινα λάβαρα ήταν κάτι κόκκινες φλοκάτες που είχε κρεμάσει μια νοικοκυρά ν’ αεριστούν στο μπαλκόνι της πολυκατοικίας απέναντι από το σχολείο.

Η πορεία ξεκίνησε οργανωμένα αλλά εγώ είχα άλλους νταλγκάδες. Δεν μπορούσα να πάω στην πορεία χωρίς να ενημερώσω τους γονείς μου που θα τρελάινονταν αν δεν επέστρεφα στην ώρα μου. Από την άλλη, ήξερα πως αν πήγαινα σπίτι να τους ζητήσω την άδεια, απλά δεν θα μ’ άφηναν από φόβο μήπως γίνει κάτι και με ψάχνουν στα νοσοκομεία. Σκέφτηκα να πάω στην πορεία και να τους γράψω αλλά τελικά υπερίσχυσε ο ηθικός εαυτός μου, πήγα σπίτι αποφασισμένη για σύγκρουση. Κι έτσι έγινε…. Πήγα στο σπίτι, τους είπα πως πέρασα απλά να τους ενημερώσω πως θα κατέβω στην πορεία και πως αυτό θα το κάνω ό,τι και να μου πουν και πως θα πρέπει να εκτιμήσουν το γεγονός πως πέρασα να τους ενημερώσω για να μην αγωνιούν, ενώ οι υπόλοιπες συμμαθήτριές μου δεν το έκαναν. Θα μου πείτε τι ανάγκη ήταν να πάω από το σπίτι και δεν πήρα τηλέφωνο… ναι, δίκιο έχετε αλλά τω καιρώ εκείνω τηλέφωνο είχαν λιγότερα από τα μισά σπίτια και δεν ήταν καθόλου αυτονόητη η ύπαρξή του σε κάθε σπίτι. Πρώτη φορά στη μέχρι τότε ζωή μου έκανα μια τόσο αποφασισμένη δήλωση στους γονείς μου, ήταν η πρώτη μου επαναστατκή κίνηση στο σπίτι. Η μαμά κόντεψε να πάθει υστερία κι εγκεφαλικό μαζί, στάθηκε μπροστά στην εξώπορτα και είπε πως έπρεπε να περάσω πάνω από το πτώμα της για να βγω κι εγώ της απάντησα πως αυτό ακριβώς σκόπευα να κάνω αν δεν έφευγε μπροστά από την πόρτα. Φωνές και τσιρίδες, ο μπαμπάς να την τραβάει και να της λέει: «άστην, άστην να πάει να σκοτωθεί αφού δεν καταλαβαίνει….» κι εγώ ήρεμη ‘ετοιμη να περάσω στ’ αλήθεια από πάνω τους για να κάνω αυτό που ήθελα.

Τελικά πέρασα την πόρτα κι έτρεξα στο κέντρο, με την ποδιά και τις κοκκινες κάλτσες μου, προσπαθώντας να βρω το σχολείο μου. Που να το βρω όμως; Γινόταν χαμός κι έτσι χώθηκα στα πρώτα πανώ που βρήκα που ήταν τα πανώ-σεντόνια του Ε.Κ.Κ.Ε. Κόκκινο φόντο και κίτρινα γράμματα και συνθήματα σιδηρόδρομοι. Το Ε.Κ.Κ.Ε τότε ήταν το κόμμα που προσπάθησε να πάει μέχρι το Αμερικάνικο Προξενείο στην Παραλία, πράγμα που είχε απαγορευθεί. Κάποια στιγμή στην Τσιμισκή πήγαν να στρίψουν κι έπεσε πολύ ξύλο, δεν θυμάμαι μόνο ποιοι έδερναν ποιους αφού είχα ήδη μυριστεί το μπαρούτι και την είχα κάνει λίγο νωρίτερα. Πήγα κάπου που ένιωθα περισσότερη ασφάλεια, δίπλα σ’ έναν τεράστιο τύπο που κράταγε ένα πανώ. Ο τύπος ήταν ο Μιχάλης Τριανταφυλλίδης, στέλεχος του Ρήγα τότε και για να βρεθώ εκεί λογικά το μπλοκ του «Ρήγα» θα ήταν πριν του Ε.Κ.Κ.Ε που ήταν πάντα ουραγός και πάντα απο κείνη την πρώτη πορεία και μετά, προσπαθούσε να φτάσει είτε στο Προξενείο στη Θεσσαλονίκη είτε στην Πρεσβεία στην Αθήνα, τρώγοντας (αργότερα μαζί με όλους τους υπόλοιπους που προσπαθούσαν αν φτάσουν κι αυτοί) το ξύλο της αρκούδας είτε από μπάτσους είτε από κνίτες.

Αν θυμάμαι καλά, σε κείνη την πρώτη πορεία της ζωής μου, δεν κατάφερα να βρω το σχολείο μου αλλά βρήκα έναν έρωτα εκείνων των ημερών και περπατούσαμε μαζί. Όταν γύρισα σπίτι έμαθα πως η μάνα μου είχε στείλει τον πατέρα μου κάτω, να με βρει και να με σώσει αν συνέβαινε κάτι. Κατέβηκε κι αυτός ο δόλιος, έψαχνε μπας και με δει αλλά (ευτυχώς για μένα και τον έρωτα) δεν με είδε. Δεν θυμάμαι τι έγινε την άλλη μέρα στο σχολείο, πάντως δεν νομίζω να έπεσαν αποβολές όπως μας είχαν απειλήσει. Δύο χρόνια αργότερα η τάξη μου ανέλαβε τον επίσημο εορτασμό του Πολυτεχνείου στο σχολείο. Μπορεί να το γιορτάζαμε πλέον επίσημα αλλά ήταν ακόμα πολύ νωρίς και η νοοτροπία στα σχολεία δεν ειχε αλλάξει, έπρεπε να υποβάλλουμε στο γραφείο λεπτομερές πρόγραμμα της γιορτής και να εγκριθεί σε όλα τα μέρη του. Έτσι, ήταν λίγο έκπληξη το ότι ακούστηκε προσκλητήριο νεκρών με μουσικό backround τη «Διεθνή», ήταν ένα κομμάτι που δεν υπήρχε στο σχέδιο γιορτής που είχαμε υποβάλλει για έγκριση στη λυκειάρχη. Το κάναμε περιμένοντας τα χειρότερα αλλά μάλλον το κλίμα είχε ήδη αρχίσει ν’ αλλάζει και τη γλυτώσαμε. Μερικά χρόνια αργότερα, το Πολυτεχνείο είχε γίνει ήδη πανηγύρι, τα σχολεία δεν θύμιζαν σε τίποτε τα δικά μου σχολεία κι εγώ ήμουν φοιτήτρια.

ΥΓ. Όλα αυτά τα θυμήθηκα νωρίτερα το απόγευμα, καθώς σιδέρωνα, παρακολουθώντας ταυτόχρονα online  τη σημερινή πορεία σε μια μπατσοκρατούμενη πόλη και τις διαπραγματεύσειςτου ΚΚΕ για να φτάσει η πορεία στην Πρεσβεία του Ισραήλ. Σκεφτόμουν πόσο πολύ έχουν αλλάξει τα πράγματα από το 1975. Η πορεία πλέον φτάνει στην Πρεσβεία των ΗΠΑ χωρίς καυγάδες, η συνέχειά της είναι θέμα διαπραγμάτευσης του ΚΚΕ με το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης (ή όπως αλλιώς λέγεται…) και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ κάνει επιτόπου μεταβολή και μπαίνει μπροστά ενώ είχε ήδη ξεκινήσει ν’ αποχωρεί.

Τελικά ξοφλήσαμε ή όχι;

Advertisements