Τσέρνομπιλ


Διάβαζα ένα άρθρο για το Τσέρνομπιλ. Η καταστροφή του Τσέρνομπιλ σε εικόνες. Διαβάζοντάς το θυμήθηκα τις μέρες εκείνες που έγινε το ατύχημα, πριν μάθουμε οτιδήποτε εδώ στην Ελλάδα. Εμείς το μάθαμε λίγες μέτρες μετά το Πάσχα, η έκρηξη έγινε σαν χτες, 26 Απρίλίου 1986, 28 χρόνια πριν (τι γρήγορα που περνάει ο καιρός….). Στην Ελλάδα το Πάσχα έπεσε αργά εκείνη τη χρονιά, 4 Μαίου κι ενώ το ραδιενεργό νέφος έκοβε βόλτες πάνω από τα κεφάλια μας εμείς δεν είχαμε ακούσει ακόμα τίποτε. Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα λοιπόν, 5 Μαΐου, αποφασίσαμε μια μεγάλη παρέα να σουβλίσουμε αρνιά στο κέντρο της πόλης, γωνία των οδών Παλαιών Πατρών Γερμανού με Παύλου Μελά. Εκεί υπήρχε ένα καφενείο και στο ίδιο κτίριο ήταν και τα γραφεία του «Ρήγα». Οι Ρηγάδες φίλοι ήξεραν τον καφετζή και είχαν κανονίσει να μας αφήσει έξω τραπέζια και καρέκλες κι εμείς να αναλάβουμε τα υπόλοιπα, όπως και έγινε. Στήσαμε δυο σούβλες, φέραμε και τα λοιπά μεζεδάκια και σαλάτες από τα σπίτια μας και στήσαμε το γλέντι. Μεγάλη παρέα ήμασταν αν και δεν θυμάμαι ακριβή αριθμό. Θυμάμαι όμως πως κεράσαμε όσους μοναχικούς περαστικούς εκείνη τη μέρα μας βρήκαν στο δρόμο τους κι ένας απ’ αυτούς ήταν ο Γιώργος Μούτσιος που εκείνη την εποχή έπαιζε σε παράσταση σττην πόλη. Το μόνο ανησυχητικό ήταν ο καιρός, μουρτζούφλης από το πρωί και φαινόταν πως δεν θα γλυτώναμε τη βροχή. Φροντίσαμε όμως και γιαυτό, κάποιοι είχαν φέρει μεγάλα νάιλον να τ’ απλώσουμε πάνω από τα τραπέζια σε περίπτωση βροχής. Δεν θυμάμαι τι ώρα άρχισε η βροχή, αν είχαμε προλάβει να τελειώσουμε το γλέντι ή όχι, πάντως τα νάιλον τα ανοίξαμε. Δεν θυμάμαι πότε άρχισε να βρέχει όμως σίγουρα δεν είχε σταματήσει όταν αποφασίσαμε να λήξουμε το δευτεροπασχαλιάτικο γλέντι. Κι αυτό γιατί μετά από το τραπέζι και το φαγητό θυμάμαι να έχουμε βρεθεί διάφοροι να περπατάμε στους δρόμους της πόλης και στην παραλία με τη βροχή, χωρίς ομπρέλες και να την έχουμε δει κάτι σε Singing in the rain…. Γύρισα σπίτι μου μούσκεμα αλλά πάρα πολύ ευχαριστημένη. Μια δυο μέρες μετά μάθαμε για την καταστροφή στο Τσέρνομπιλ, άρχισα να παίρνω τηλέφωνα στον Νίκο που εκείνο τον καιρό ήταν στη Βουδαπέστη και ψιλοσυνειδητοποίησα πως ήταν πάρα πολύ κοντά οπότε και ανησύχησα ξαναφέρνοντας στο μυαλό όσα είχα μάθει για τη ραδιενέργεια στο σχολείο αλλα και για να μάθω κάτι περισσότερο, όμως κι εκεί μόλις το είχαν μάθει. Αργότερα πολύ κατάλαβα πως εκείνη τη δεύτερη μέρα του Πάσχα είχα μουσκέψει μέχρι το κόκκαλο από τη από μια βροχή που μάλλον ήταν τίγκα στη ραδιενέργεια. Λέτε από κει να το έπαθα; lol, lol, lol….

Μετά το Πάσχα κατέβηκα στην Αθήνα (ήταν η πρώτη μου χρονιά στην Αθήνα), πλέον είχε γίνει γνωστό το γεγονός και είχε πέσει η υστερία με τα χόρτα και τις φράουλες. Πηγαίναμε στη λαϊκή με την κολλητή μου τη Μαρία και λυπόμασταν τους φραουλάδες. Μέχρι το θεό γεμάτοι οι πάγκοι με φράουλες, οι τιμές είχαν πιάσει πάτο αλλά κανείς δεν αγόραζε. Τι κάναμε εμείς; Αγοράζαμε από ένα κουτάκι από διαφορετικούς πάγκους γιατί και δεν αντέχαμε να τους βλέπουμε και ήταν πειρασμός η τιμή τους για μας τις εν γένει άφραγκες. Είχαμε ακούσει πως με καλό πλύσιμο δεν κινδυνεύεις και σαρώσαμε τις φράουλες σε εξευτελιστική τιμή το κιλό. Τις βάζαμε κάτω από το νερό για ώρα και μετά τις τρώγαμε. Το τι φράουλα έφαγα εκείνη την άνοιξη δεν λέγεται…….

Έγιναν και πορείες για το Τσέρνομπιλ, έπεσε και ξύλο και δακρυγόνα (τότε δεν έπεφταν χημικά αλλά απλά και αθώα δακρυγόνα, με μια βαζελίνη και λίγο λεμόνι τα έφερνες βόλτα, όχι όπως τώρα). Χαμός ένα απόγευμα στα Προπύλαια. Ήταν καθημερινή, τα μαγαζιά ανοιχτά και οι μπαλούρδοι κυνηγούσαν τον κόσμο κάνοντας σλάλομ ανάμεσα σε μαμάδες με παιδάκια στο χέρι και σακούλες στο άλλο, μια ομορφιά.

Κι αφού οι πορείες, οι συζητήσεις με ανευθυνοϋπεύθυνους στην τηλεόραση, η φραουλοτρομοκρατία κλπ κράτησαν μερικές βδομάδες, όλα ξεχάστηκαν όπως γίνεται πάντα και ήρθε κάτι άλλο στο οποίο εστιάσαμε την προσοχή μας και το Τσέρνπμπιλ ξεχάστηκε. Ποτέ δεν έγινε στην Ελλάδα μια εμπεριστατωμένη μελέτη για το τι άφησε πίσω του, αν και σε τι ποσοστό υπήρξε αύξηση των καρκίνων μετά το 1986 κι αν η Βόρεια Ελλάδα είχε μεγαλύτερο ποσοστό καρκινογενέσεων. Όλα αφέθηκαν στη μοίρα τους και ξεχάστηκαν…..

9 thoughts on “Τσέρνομπιλ

  1. Δεν ενθυμούμαι επακριβώς τις περιόδους, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις το εργαστήριο αναλυτικής χημείας της πολυτεχνικής ΑΠΘ έκανε μελέτες στη σκόνη της πόλης. Επίσης ανακαλώ στη μνήμη μου αυτή τη στιγμή και μια μελέτη για την αύξηση καρκινογένεσης στην Βόρεια Ελλάδα (δε θυμάμαι το ποσοστό, αλλά ήταν σημαντικό), αλλά συνδέεται περισσότερο με το απεμπλουτισμένο ουράνιο του πολέμου στη Γιουγκασλαβία! Είναι όμως τόσο κοντινά αυτά τα γεγονότα για τέτοιου μεγέθους επιρροές. Τα ραδιενεργά στοιχεία σίγουρα μπορούν να ταυτοποιηθούν για την προέλευσή τους, αλλά η καρκινογένεση αδύνατο!

    Μου αρέσει!

    • Φαντάζομαι πως κάποιες μελέτες θα είχαν γίνει τότε, δεν μπορεί να πέρασε έτσι ένα τέτοιο γεγονός αλλά επειδή δεν σπούδασα χημικός δεν τις πήρα χαμπάρι. Για τις καρκινογενέσεις είχα διαβάσει ή είχα δει μια έρευνα που έκανε ένας νοσοκομειακός γιατρός στη Δυτική Θεσσαλονίκη (αν θυμάμαι καλά) αλλά μάλλον έχεις δίκιο, πως ήταν περισσότερο μετά τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία. Νομίζω πως έλεγε πως οι καρκινογενέσεις στη Δ. Θεσσαλονίκη δεν είχαν αυξηθεί σε σχέση με παλιά -και μιλούσε για τη Δ. Θεσσαλονίκη λόγω της βιομηχανικής ζώνης- αλλά πως είχαν αυξηθεί οι λευχαιμίες σε σχέση με το σύνολο των καρκίνων και -αν δεν κάνω λάθος- πως είχε παρατηρήσει την αύξηση των καρκίνων στην Ανατολική πλευρά της πόλης. Έχουν περάσει χρόνια που την είδα και δεν θυμάμαι καλά τα στοιχεία πάντως σίγουρα έλεγε πως δεν είχε γίνει κάποια εμπεριστατωμένη έρευνα σε βάθος χρόνου μετά το Τσέρνομπιλ.
      Δεν έχω ούτε τον τρόπο, ούτε και τις γνώσεις για να βγάλω συμπεράσματα πάντως ο καρκίνος θερίζει στα βόρεια (θα μου πεις που δεν θερίζει…..) αλλά εκτός από το Τσέρνομπιλ είναι και η Γιουγκοσλαβία και ένα σωρό άλλοι παράγοντες. Στα χωριά της Χαλκιδικής πχ πεθαίνουν από καρκίνους σωρηδόν αλλά υπάρχουν τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούν με τη σέσουλα και τα οποία μερικές φορές είναι παράνομα ή τα χρησιμοποιούν μέσα στους οικισμούς χωρίς προστασία. Μου έλεγε μια κυρία για το μεγάλο ποσοστό βρογχικού άσθματος σε παιδιά που δεν δικαιολογείται και που κατά τη γνώμη της είναι απόρροια των φυτοφαρμάκων. Ποιος να ξέρει…..
      Πάντως εγώ τη βροχή την έφαγα στο κεφάλι όπως και ένα καφασι φράουλες, στα σίγουρα…. Προς το παρόν καλά είμαι…. 🙂 🙂

      Μου αρέσει!

        • ΑΧΑχαχαχαχχαχαχαχ, δίκιο έχεις αλλά ποιος μπορεί να δει την καμπούρα του; Ή, εναλλακτικά, την ουρά του. Όλοι βλέπουμε τις καμπούρες και τις ουρές των άλλων, έτσι δεν είναι;

          Μη λες καλέ για ουρές, θα τα διαβάσει κανείς και θα με κάνουν βούκινο πως είμαι ερπετοειδές!!!!!

          Μου αρέσει!

  2. Την χρονιά του ’92 πέρασα στη νοσηλευτική σχολή της πόλης μου (διετούς φοιτήσεως). Δεν θυμάμαι αν ήμουν πρώτο ή δεύτερο έτος, πάντως μας έδειξαν ένα ντοκυμαντέρ για τις σοβαρές επιπτώσεις του Τσέρνομπιλ. Έμεινα άφωνη για το γεγονός ότι άφησαν τον κόσμο χωρίς ενημέρωση για τις σοβαρές επιπτώσεις στο μέλλον μας και όπως σημείωσες και πάρα πάνω όταν συμβαίνει κάτι σοβαρό μας ρίχνουν στην μούρη μια άλλη είδηση για να μας αποπροσανατολίσουν και φυσικά το θέμα με το τσέρνομπιλ ξεχάστηκε.
    Το αποτέλεσμα είναι ότι φάγαμε την ραδιενέργεια σαν σούπα για τον λαιμό, θέλαμε δεν θέλαμε. Η έξαρση των καρκίνων επιδεινώθηκε ραγδαία, όπως και η υπογεννητικότητα και η θυρεοειδοπάθειες . Ακόμη και τώρα όταν εγώ λέω “να’ν καλά το Τσέρνομπιλ για τις αρρώστιες που σέρνονται” όλοι με θεωρούν ηλίθια. Αν κάποιος δεν έχει καρκίνο ή παιδί, σίγουρα έχει θέμα με τον θυρεοειδή. Μεγάλο ποσοστό της χώρας καταπίνει “ορμόνες”.
    Δυστυχώς έχουν περάσει και τόσα χρόνια και δεν θυμάμαι τον τίτλο του ντοκυμαντέρ, αλλά έχω την εντύπωση πως είχε δημιουργηθεί για ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας.

    Να πω “περαστικά μας”; Τώρα πια είναι αργά. Είμαστε ποτισμένοι μέχρι το κόκκαλο!

    Μου αρέσει!

    • δεν ξέρω αν θα μπορούσε να υπάρξει εμπεριστατωμένη έρευνα για τα αίτια αύξησης των καρκίνων στην Ελλάδα. Το ότι αυξήθηκαν είναι γεγονός, πεθαίνει κόσμος σαν τις μύγες δίπλα μας, με την έννοια πως εγώ τουλάχιστον για όσους θανάτους ακούω τα τελευταία χρόνια είναι σχεδόν πάντα από κάποιο καρκίνο. Έτσι κι αλλιώς όμως και Τσέρνομπιλ να μην υπήρχε το περιβάλλον έχει σακατευτεί τόσο πολύ που πάλι «γεννάει» καρκίνους πάνω μας.

      Μου αρέσει!

  3. Εγώ γιατί θυμάμαι ότι έμεινα μέσα και ο λόγος ήταν ότι είχα ακούσει (όχι από τις επίσημες ειδήσεις) ότι περνάει πάνω από Ελλάδα (ή πρόκειται να περάσει) το ραδιενεργό νέφος;;;

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s